wtorek, 23 września 2014

NA GORĄCO




         Dzisiaj w poczcie dostałam zdjęcie pięknego medalika. XVIII w. To jeden z medalików wybitych na koronację (ale nie koronatka) obrazu Matki Boskiej Bolesnej w Jarosławiu, Diecezja Przemyska. Koronacja miała miejsce w 1755 r.  Data koronacji sama mówi o wadze sanktuarium w Jarosławiu. To zaledwie 14ty wizerunek koronowany w naszym kraju.
         W katalogu Rewolińskiego nr. 483.  Na rewersie widzimy św. Ignacego Loyolę, jako, że to Jezuici opiekowali się sanktuarium.
         Zdjęcia użyczył kolega Tomek D., który jest właścicielem medalika. Dziękuję Tomku.



niedziela, 21 września 2014

REPRINT




         To chyba właściwa nazwa dla nowych medalików wybitych starą sztancą.  Wahałam się jak je nazwać, bo nie są to przecież podróbki, ale też nie oryginały.
         Kupiłam je na Jarmarku Cysterskim, który odbywa się w dniach 20-21 września br. w Pelplinie. Sprzedawca zapytany o nie powiedział, że kolega prosił go o ich sprzedanie i nic na temat ich pochodzenia nie wie. Są w stanie menniczym, odpada więc przechowanie wybitych medalików w jakimś pojemniku przez pięćdziesiąt czy siedemdziesiąt parę lat, aluminium by zmatowiało.
         Medalików jest dziewięć. Dzięki nim o wiele łatwiej będzie identyfikować stare medaliki. Dwa z nich ma niemieckie napisy, a jeden sygnaturę ale tak małą, że mam kłopot z odczytaniem.
św. Agnieszka, Niech Dziewica Maryja wraz ze swym Dzieciątkiem nam błogosławią.
Szkaplerz karmelitański
Matka trzykroć przedziwna i Ojciec Jakub Rem (Ruch Szensztacki)
św. Antoni Padewski i św. Franciszek z Asyżu
Matka Boska Bolesna i św. Gabriel
pamiątka z Betlejem
Medalik z kanonizacji 1954 r.
Medalik między 1939 a 1958
medalik z sygnaturą medalik ma związek z koronką do krwawych łez Matki Najświętszej.

środa, 10 września 2014

ŚWIĘCI - JACEK ODROWĄŻ



ŚW. JACEK ODROWĄŻ


                                                                   medalik XVII-XVIII w.

 Św. Jacek Odrowąż. Urodził się w Kamieniu Śląskim w 1183 r. Był krewnym biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża, który zadbała o wykształcenie krewniaka. Św. Jacek był między innymi uczniem Wincentego Kadłubka. Studiował także w Paryżu i we Włoszech, gdzie wstąpił do zakonu św. Dominika, który przyjmował go osobiście do klasztoru w Bolonii. Po roku nowicjatu powrócił do Polski i wraz z kilkoma braćmi założył pierwszy klasztor dominikański w Polsce. Założył liczne klasztory w całym kraju od Krakowa począwszy, przez Gdańsk, Puck, Elbląg, Toruń. Następnie ruszył na Ruś i dotarł aż do Moskwy. Przebywał w Kijowie podczas najazdu Tatarów. Wiąże się z tym legenda o uratowaniu figury Matki Boskiej. W 1242 r. powrócił do Krakowa, gdzie zmarł w 1257 r.
Beatyfikowany w 1427 r., a kanonizowany w 1594. Jego relikwie znajdują się w kościele dominikanów w Krakowie.

sobota, 6 września 2014

KRZYŻ ŚW. BENEDYKTA






                                       współczesny
         Nie wiadomo gdzie i kiedy wybito ten medalik po raz pierwszy, ale na pewno nie później niż w 1664r. Z tego bowiem roku pochodzi ulotka wydana w Innsbrucku dotycząca medalika. Medalik dwustronny, nie zawierał wizerunku świętego tylko same litery. Litery – pierwsze z poszczególnych wyrazów, znajdowały się na otoku medalika, na ramionach  i między ramionami krzyża. Medalik  okrągły średnicy 35 mm, wykonany z dowolnego metalu, nazywano z niemiecka fenigiem.


wg wzoru z 1664 r.

 Na awersie umieszczono dwa koncentryczne koła w środku litery IHS.  Na rewersie umieszczono, stylizowany równoramienny krzyż. Na jego ramionach umieszczono litery.  W pionie: CSSML – „Crux Sacra Sit Mihi Lux „ – Niech krzyż będzie mi światłem, w poziomie NDSMD – „Non Draco Sit Mihi Dux” – Niech szatan nie będzie mi wodzem.  Między ramionami krzyża  znajdują się litery CSPB „Crux Sancti Patris Benedicti” – Krzyż Świętego Ojca Benedykta. W otoku znajdują się litery przegrodzone kropkami, zgodnie z ruchem wskazówek zegara: VRSNSMV SMOLIVB – w tłumaczeniu „ Idź precz szatanie, nie nakłaniaj mnie do złego. Złe rzeczy czynisz, sam pij swoja truciznę. ”Później medaliki zmieniały kształt (owalny, wielokątny – także w kształcie równoramiennego krzyża), a także awers np.  z Błogosławieństwem Zachariasza. Posiada w dolnej części owalny kartusz z literami w czterech rzędach: +Z+DIA+BIZ+SAB=Z=HCF=BFRSIHSMRA. Z uwagi na obszerność tekstu nie będziemy go przytaczać*. Nadmienimy tylko, że w miejscu + należało zrobić znak Krzyża Świętego, a ostanie litery IHS i MRA znaczą Jezus! Maryja!
W roku 1742 papież Benedykt XIV polecił na awersie umieścić wizerunek św. Benedykta.
 
XVIII w.
         Krzyż św. Benedyk ta szczególnie rozpowszechnił św. Wincenty a’ Paolo, zalecając noszenie medalika przy różańcu. Niestety medalik często był wykorzystywany do praktyk zabobonnych, zwłaszcza jako chroniący przed zarazą przybijany był w oborach i zakopywany na polach i pod progami domów. Tak, że w pewnym okresie duchowieństwo zabraniało używania tego medalika. Rozkwit jego zainteresowaniem przypada na wiek XIX , wraz z odrodzeniem życia benedyktyńskiego. W 1880 r. obchodzono wielki jubileusz 1400 lat od narodzin św. Benedykta. Uczczono go wydaniem specjalnego medalika z udzieleniem odpustu za jego pobożne noszenie i nawiedzenie klasztoru na Monte Cassino. Na rewersie monogram IHS zastąpiono słowem PAX, a na awersie u stóp świętego dodano napis EX S.M.CASSINO MDCCCCLXXX – Ze świętej góry kassyńskiej 1880,  a w otoku pierwsze litery napisu E I O N P M „Niech jego obecność chroni nas w godzinie śmierci. W ostatnich czasach znów na medaliku pojawił się monogram IHS.


                     Medalik z XVIII w.                  


 Medaliki z błogosławieństwem Zachariasza XVIII w.



Falsyfikat, wycięty z XIX wiecznego medalika           
krzyż ma sugerować pochodzenie z XVII w.


 i   XVII wieczny oryginał w kształcie krzyża




XVIII w. św. Benedykt z siostrą św. Scholastyką


Medalik wybity przed 1880r.



medalik jubileuszowy z 1980 r.
* Pełny tekst podaje Kornel Białobłocki w „Zespół  medalików z Lubinia pod Kościanem”


niedziela, 17 sierpnia 2014

SANKTUARIA - STARA WIEŚ, SULISŁAWICE.




STARA WIEŚ



Medaliki, mosiądz, koniec XIX  w.
Sanktuarium w Starej Wsi , w Diecezji Przemyskiej, powstało w 2 połowie XIV w.  Czczony tam obraz Zaśnięcia i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny pochodzi z Węgier z tegoż okresu. Ciekawostką jest, że koronacja była podwójna w 1877 r. sceny Zaśnięcia a 1899 sceny Wniebowzięcia. W 1968 r. w niewyjaśnionych okolicznościach obraz został spalony przy użyciu napalmu. Nie osłabiło to kultu, wręcz przeciwnie. W 1972 r. została koronowana kopia obrazu koronami z 1877 r. przez kardynała S. Wyszyński.


Medalik aluminiowy z początku XX w



SULISŁAWICE


Medalik II połowa XIX w., cynk, sygnowany A.M. – Aleksander Magnus
W Sulisławicach , 30 km od Sandomierza, czczony jest wizerunek Bolesnej Matki Sulisławskiej. Kwadratowy obrazek o boku 22 cm na desce, pochodzi ze szkoły sądeckiej około XV w.  Prawdopodobnie obraz podróżny polskiego rycerza. Do Sulisławic przybył w 1610 r. z Rosji, a od 1657 r. był oficjalnie czczony za pozwoleniem władz kościelnych.  W 1888 r. przeniesiono obraz do nowego kościoła. Z tej okazji wybito dwa medaliki. Na awersie


                 Medaliki z 1888 r. (awers był taki sam, rewersy rożne)
obraz podtrzymywany przez anioły i napis:  BOLESNA MATKO PANA OBOK SYNA ROZPŁAKANA ZBAW PRZEZ ŚWIĘTE JEGO RANY MATKO LUD TWÓJ UKOCHANY
Na rewersie kościół i wokół niego napis , a w drugim przypadku Oko Opatrzności i pod nim napis: PAMIĄTKA PRZENIESIENIA DO NOWEGO KOŚCIOŁA POSTAWIONEGO Z OFIAR CAŁEGO KRAJU OBRAZU MATKI BOSKIEJ BOLESNEJ SŁYNĄCEGO CUDAMI I ŁASKAMI W SULISŁAWICACH W SANDOMIERSKIM ORAZ KONSEKRACYI TEGOŻ KOŚCIOŁA ODBYTEJ PRZEZ J. EX. BISKUPA SOTKIEWICZA A.D. 18 WRZŚNIA 1888 r.
Koronacja odbyła się w 1913 r. W 1957 r. obchodzono uroczyście 300 lecie kultu Matki Boskiej Sulisławskiej, a także, w 1963 r., pięćdziesięciolecie koronacji. Również na te uroczystości wybito liczne medaliki.


sobota, 9 sierpnia 2014

SANKTUARIA KRESOWE - ŁUCK, WILNO



ŁUCK
Łuck na Ukrainie. Miasto nad rzeką Styr, dawna stolica Wołynia. Tu czczony był w kościele Dominikanów obraz Matki Boskiej Różańcowej. Obraz ten biskup B. Maciejowski dostał w darze od papieża Klemensa VIII. Obraz był koronowany w 1749 r. W 1794 r. w wielkim pożarze miasta kościół spłonął. Obraz jednak został uratowany i umieszczony  w jedynym ocalałym kościele Jezuitów. Niestety obraz spłonął w  następnym pożarze, w 1925 r.

Koronatka Matki Boskiej Łuckiej  1749 r.


WILNO
Ostra Brama
W kaplicy Ostrej Bramy w Wilnie czczony jest wizerunek  Matki Boskiej Miłosiernej, przedstawiający Maryję w półpostaci ze skrzyżowanymi rękami na piersiach. Namalowany na dębowych deskach w XVII w. obraz początkowo wisiał wprost na murze, tak jak poprzedni zmówiony przez Aleksandra Jagellończyka. Dopiero później znalazł się w kaplicy nad bramą, w 1671 r. otrzymał kute srebrne, pozłacane sukienki oraz aureolę o 42 promieniach oraz u dołu księżyc. Uroczysta koronacja odbyła się jednak dopiero w 1927 r. Z tej okazji wybito liczne medaliki, ale medaliki MB Ostrobramskiej były emitowane już o wiele wcześniej. Najwięcej znanych pochodzi z XIX w. Na rewersie często widzimy nieistniejącą już kapliczkę Jezusa Miłosiernego na Snipiszkach zniszczoną przez komunistów.




1. litery M.P M.O na pierwszym medaliku to skrót Najświętsza Panna Maria Ostrobramska, XIX w.


2. XIX/XX w.

3- 4. sygnowany, Paweł Bitschan.XIX w.


5.  srebro, sygnowany Aleksander Magnus XIX w.


6. srebro, sygnowany F.J? (nieznany rytownik), na rewersie AR 84 (Antoni Rykert?) koniec XIX w.



piątek, 8 sierpnia 2014

SANKTUARIA KRESOWE - BIAŁYNICZE, BERDYCZÓW



BIAŁYNICZE

Białynicze obecnie leżą na Białorusi, 46  km od Mogilewa. Historia sanktuarium związana jest z rodziną Sapiehów. Książę Lew Sapieha sprowadził do Białynicz karmelitów, zbudował klasztor i kościół. Wizerunek  Matki Boskiej Białynickiej  był czczony co najmniej od roku 1634. Jednakże, z powodu wojen w latach 1655-1770,  przechowywano go w twierdzy w Lachowiczach. Choć papież Benedykt XIV wyraził zgodę już w 1756 r. Z powodu wojny koronację trzeba było odłożyć do 1761 r.. Obraz powrócił w 1770 r.  do nowo wybudowanego kościoła w Białyniczach,  już jako obraz koronowany. Ale to nie koniec tułaczki cudownego obrazu . W 1832 r. władze carskie zamknęły klasztor karmelitów. Po Powstaniu Styczniowym, bojąc się represji, wierni ukryli oryginał, w kościele wieszając kopię. W 1876 r. kościół został przekazany cerkwi prawosławnej. Dalsze losy cudownego obrazu nie są znane.


                                                              Koronatka  z 1756 r.





BERDYCZÓW


XVIII w. u Rewolińskiego nr 24
Dziś Berdyczów leży na Ukrainie. Sanktuarium istnieje od 1626 r. Czczona jest tam kopia wizerunku  Matki Bożej Śnieżnej. Obraz koronowano w 1756 r. Ponowna koronacja po kradzieży koron miała miejsce sto lat później.


Korony podarowane przez Piusa IX nałożono w 1854 r., sygnowany IB ( Jan Bitschan)


                                        XIX w. Sygnowany P.B (Paweł Bitschan)
                                                                                                                                                                                                                                            
                                                                                                                                                                      
                                                                     XIX/XX w.