MATKA BOSKA CHEŁMSKA

 Pan Mateusz Zazula przesłał mi zdjęcia i zapytanie o taki oto medalik.

          Na awersie wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem na prawym ramieniu  (lewa str. medalika), w koronach i z napisem S.M. CH  ELMENSIS - czyli św. Maria Chełmska. Obraz koronowany w 1756 r. to prawosławna ikona znajdująca się w cerkwi unickiej. Obecnie czczony w Chełmie obraz to kopia koronowana w 1946 r. Oryginał, o którym myślano, że został bezpowrotnie utracony odnalazł się w muzeum w Łucku i tam się obecnie znajduje. Awers jest bardzo podobny do tego z medalika koronacyjnego.

 

         Rewers przedstawia unickiego biskupa w szatach, z palmą, z toporem wbitym w głowę i napis: B.IOSAPH AT MA RTYR - Błogosławiony Jozafat męczennik.  Św. Jozafat ( Jan Kuncewicz) był biskupem Połockim, unitą zamordowanym przez prawosławnych. Został beatyfikowany w 1643 r., a kanonizowany w 1867. 

           Bardzo podobny medalik opisuje K. Prożogo  w artykule "Chełmskie medaliki religijne". Popełnia tam dwa podstawowe błędy podając, że jest to medalik kanonizacyjny z 1867 r. Po pierwsze , gdyby tak było na medaliku widniałaby litera S czyli Sanctus (święty), a jest B - Beatus czyli błogosławiony. Po drugie tego typu uszka były stosowane w XVII i XVIII w, ale nie w końcu wieku XIX. 

        Wziąwszy pod uwagę wszystkie czynniki medalik był wyprodukowany w lub po roku 1765. Być może nawet można go było nabyć w czasie koronacji obrazu, ale nie jest koronatką. 

MATKA BOSKA ŻYROWICKA I BŁOGOSŁAWIONY JOZAFAT

         Dzisiejszy post zawdzięczamy koledze Tadeuszowi W., Który zgodził się podzielić z nami swoim przepięknym medalikiem. Dziękując mu, chcę równocześnie podziękować wszystkim, którzy przyczyniają się do działalności mojego bloga. Czasem z powodu nadmiaru obowiązków nie jestem w stanie pokazać Wam wszystkich napływających zdjęć, ale staram się dzielić tymi najbardziej wyjątkowymi. Dziś będzie to medalik Błogosławionego ( obecnie świętego) Jozafata  i Matki Boskiej Żyrowickiej.

Jozafat Kuncewicz urodził się w prawosławnej  rodzinie we Włodzimierzu Wołyńskim  około 1580 lub 1584 r. Na chrzcie otrzymał imię  Jan.  W młodym wieku wyjechał do Wilna , gdzie przygotowywał się do zawodu kupca . W mieście tym zetknął się pierwszy raz z ideą unii Kościołów katolickiego i prawosławnego. Idea ta została zrealizowana na terytorium I Rzeczypospolitej w 1596 poprzez zawarcie unii brzeskiej.

Jan Kuncewicz początkowo uczył się w prawosławnej szkole brackiej, gdzie jako wyróżniający się uczeń został zauważony przez jezuitów  wileńskich.  Za ich radą wstąpił do bazyliańskiego  klasztoru Trójcy Świętej w 1604, przyjmując imię zakonne Jozafat. Już jako nowicjusz studiował teologię pod kierunkiem rektora klasztornej szkoły Piotra Suromiatnyka, a następnie u jezuitów z Akademii Wileńskiej. Na kapłana unickiego został wyświęcony w 1609. W 1614 został archimandrytą klasztoru bazylianów w Wilnie.

Przyczynił się do zorganizowania bazyliańskiego nowicjatu w klasztorze w Byteniu i do organizacji unickiego życia mniszego w klasztorze w Żyrowicach, dawnym monasterze prawosławnym przejętym przez unitów w 1613. Klasztor ten dzięki jego staraniom stał się jednym z największych ośrodków pielgrzymkowych we wschodniej Rzeczypospolitej.

        

Tutaj czczona jest cudowna ikona Matki Boskiej Żyrowickiej

O Ikonie:

W otoku napis literami greckimi

         Jej objawienie miało miejsce prawdopodobnie w 1470 r. , w okolicach miejscowości Żyrowice . W lesie  wśród gałęzi gruszy pasterze ujrzeli niezwykle jasne światło. Pochodziło ono od niewielkiej ikonki Matki Bożej, wyrzeźbionej w kamieniu o wymiarach około 6 na 5 cm.  Na miejscu znalezienia wkrótce wybudowano cerkiew, która spłonęła w 1520 r. Obawiano się, że spłonęła także ikona. Jednak odnalazła się. Pewnego
razu dzieci ujrzały stojącą na kamieniu "pannę niezwykłej urody" trzymającą w dłoniach zaginioną ikonę. Na tym miejscu zbudowano murowaną cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej i monstyr Żyrowicki, którym w latach 1613-1839 władali bazylianie. W tym czasie rozkwitł kult żyrowickiej ikony i ruch pielgrzymkowy. Do dziś Żyrowice są największym ośrodkiem pielgrzymkowym na Białorusi.

W 1618 r. Jozafat Kuncewicz  został arcybiskupem połockim. W 1620 roku patriarcha jerozolimski Teofan III nielegalnie (uznawany był jedynie Kościół unicki) wyświęcił dla Kościoła prawosławnego w Rzeczypospolitej nowych biskupów, którzy zaczęli podburzać prawosławnych i  organizować opór przeciwko aktywności Jozafata Kuncewicza. W październiku 1623 arcybiskup Połocka udał się do Witebska, by po raz kolejny podjąć próbę odzyskania kontroli nad sytuacją religijną w mieście. 12 listopada 1623 został w mieście zamordowany przez tłum prawosławnych mieszczan. Ciało hierarchy wrzucono do Dźwiny. Po sześciu dniach zostało wyłowione z rzeki i przewiezione do katedry unickiej w Połocku.

W 1642 papież Urban VIII beatyfikował Kuncewicza, a w 1867 Pius IX ogłosił go świętym w całym Kościele katolickim, pierwszym w historii wywodzącym się z Kościoła unickiego. Św. Jozafat Kuncewicz jest patronem Litwy,Wilna , Rusi i zakonu Bazylianów.. Atrybuty to: topór, paliusz i gałązka palmowa - znak męczeństwa.

B. JOSAPHAT MARTYR -  Błogosławiony Jozafat męczennik

Medalik Błogosławionego Jozafata i Matki Boskiej Żyrowickiej jest prawdopodobnie medalikiem beatyfikacyjnym (XVII w.)  wybitym w Rzymie na tę uroczystość. U Rewolińskiego znajdujemy dwa inne medaliki ze św.  Jozafatem i Matką Boską Żyrowicką – nr 1015 i 1016 oraz jeden medalik z Matką Boską Żyrowicką i św. Bazylim.

(Informacje na podstawie tekstów z netu, zwłaszcza Wikipedii)

POLSCY ŚWIĘCI - 3

B. JAN BEYZYM 

Błogosławiony Jan Beyzym (1850-1912). Polski jezuita, misjonarz na Madagaskarze, opiekun trędowatych. Beatyfikowany w 2002 r. przez Jana Pawła II. Na pamiątkę beatyfikacji wybito medal okolicznościowy oraz medalik. Awers medalika przedstawia Błogosławionego  i napis BŁOGOSŁAWIONY JAN BEYZYM 1830-1912, zaś na rewersie widnieje twarz Chrystusa z kamiennej rzeźby znajdującej się na wieży Bazyliki Serca Jezusa w Krakowie. Wokół głowy Zbawiciela widnieje napis DROGA-PRAWDA-ŻYCIE. Autorem projektu jest profesor krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych Jerzy Nowakowski. Medalik  wykonano ze srebra. 

2002 r. , srebro. (za www.jezuici.pl)

ŚW. JAN KANTY

Początek XX w.

Jan z Kęt ( Jan Wacięga) 1390- 1473. Profesor Akademii Krakowskiej, kanonik olkuski, kaznodzieja, wizjoner. Beatyfikowany w 1680,  a kanonizowany w 1767 r. Przedstawiany w todze, birecie, z księgą i  lilią w ręku. Patron profesorów i studentów.

B. JERZY POPIEŁUSZKO

Jerzy Popiełuszko,  1947-1984. Ksiądz katolicki, kapłan „Solidarności”, prześladowany, a następnie porwany i zamordowany przez esbeków.

Od dnia odnalezienia zwłok otoczony kultem jako męczennik za wiarę. Wyrazem tego kultu były między innymi medaliki, które ukazały się zaraz po śmierci  księdza, produkowane i rozpowszechniane nielegalnie. Beatyfikowany 6 czerwca 2010 r. Medali beatyfikacyjny wyemitowany na zamówienie tygodnika katolickiego „Niedziela”.

 Medalik metalowy,  sygnowany, lata osiemdziesiąte XX w.

Na metalowej podkładce zdjęcie na kliszy(pozytyw) lata 80te XX w.

 2010 r., aluminium.  Medalik beatyfikacyjny.

ŚW. JOZAFAT KUNCEWICZ

Medalik  (zdj. z netu)

Jan Kuncewicz urodził się we Włodzimierzu na Wołyniu w 1580 r. w rodzinie szlacheckiej, wyznania prawosławnego. W 1604 przyjął Unię i wstąpił do zakonu Bazylianów w Wilnie. W 1617 został unickim biskupem Połocka. Zginął zamordowany przez prawosławnych w 1623 r.  Beatyfikowany w 1643 r., kanonizowany w 1867.